Mogelijke voorkoming btw-heffing voor scholen bij invulling lerarentekort

De Staatssecretaris van Financiën gaat bekijken of er mogelijkheden zijn om btw-heffing te voorkomen bij de samenwerking tussen scholen om personeelstekorten in het onderwijs te verkleinen. Schoolbesturen werken in zogenaamde RTC’s samen om zo efficiënt mogelijk personeel in te zetten in deze tijden van personeelstekort. De Staatssecretaris vindt het onwenselijk dat schoolbesturen bij dergelijke inspanningen om personeelstekort in het onderwijs te voorkomen worden geconfronteerd met btw-heffing. In dit artikel worden de belangrijkste aandachtspunten op het gebied van de btw besproken rondom zowel het bemiddelen als bij de detachering van personeel.

Recente ontwikkelingen

Het Arbeidsmarktplatform PO en het Vervangingsfonds / Participatiefonds hebben in de periode 2014 -2016 gezamenlijk het project Sectorplan PO uitgevoerd. Met dit sectorplan werd aan schoolbesturen praktische en financiële ondersteuning geboden om (regionaal) personeel zo efficiënt mogelijk in te richten. In dit kader zijn zogenaamde Regionale Transfercentra (hierna: RTC) opgericht. De RTC’s zijn oorspronkelijk opgericht in de tijd van personeelsoverschot vanwege de leerlingdalingen, maar worden tegenwoordig voornamelijk gebruikt om het personeelstekort op te vangen. Schoolbesturen werken in dergelijke RTC’s samen door middel van gezamenlijk ingerichte inval- en flexpools. Door deze RTC’s wordt samengewerkt om personeel daar in te zetten waar vraag is naar personeel. Op deze manier wordt dus vraag en aanbod samengebracht. De invalkrachten zijn in dienst bij een van de deelnemende schoolbesturen. 

Btw-heffing

In beginsel is btw verschuldigd over het bemiddelen (diensten van het RTC) dan wel detacheren van personeel door de deelnemende scholen. Dit heeft voor schoolbesturen tot gevolg dat zij bij gebruik van RTC’s worden geconfronteerd met een extra kostenpost, namelijk de kostprijsverhogende btw. De Staatssecretaris heeft nu aangegeven dat hij het onwenselijk vindt dat schoolbesturen bij dergelijke inspanningen om personeelstekort in het onderwijs te voorkomen worden geconfronteerd met deze btw-heffing. In zijn brief, gepubliceerd op 13 mei 2019, gaat de staatssecretaris nader in op mogelijke oplossingsrichtingen in de huidige wetgeving om de btw-heffing over het bemiddelen dan wel detacheren van personeel te voorkomen. 

Onderwijsvrijstelling
De huidige btw-wetgeving kent een vrijstelling voor het verzorgen van onderwijs en nauw met het onderwijs samenhangende prestaties. Het detacheren van onderwijzend personeel door onderwijsinstellingen kwalificeert als een nauw met het onderwijs samenhangende prestatie, indien wordt voldaan aan de volgende voorwaarden:

  • de uitlenende onderwijsinstelling maakt gebruik van de btw-onderwijsvrijstelling voor zijn hoofdprestatie (het verzorgen van onderwijs);
  • de inlener zet het personeelslid in voor prestaties die onder de btw-onderwijsvrijstelling vallen, zoals het verzorgen van onderwijs en nauw daarmee samenhangende activiteiten;
  • het uitlenen is onontbeerlijk voor de inlener om de vrijgestelde prestaties te kunnen verrichten; en 
  • het uitlenen strekt er niet in hoofdzaak toe extra opbrengsten te verschaffen.

Indien wordt voldaan aan de bovenstaande voorwaarden bij de detachering van personeel, blijft btw-heffing achterwege. Wij merken op dat deze btw-vrijstelling doorgaans niet van toepassing is indien het gaat om onderwijsondersteunend personeel. Of de btw-onderwijsvrijstelling ook kan worden toegepast op het bemiddelen van personeel bij het gebruik van RTC’s, vergt een individuele beoordeling. 

Koepelvrijstelling
De staatssecretaris gaat in zijn brief tevens kort in op de koepelvrijstelling. Middels de toepassing van de koepelvrijstelling worden bepaalde diensten die door een samenwerkingsverband – de zogenaamde koepel – wordt verricht aan haar leden vrijgesteld van btw-heffing. De detachering van personeel is echter expliciet uitgesloten van de toepassing van de koepelvrijstelling. De Belastingdienst neemt daarnaast het standpunt in dat ook personeelsbemiddelingsdiensten zijn uitgesloten. Dit heeft tot gevolg dat voor de bemiddelingsdiensten bij gebruik van RTC’s dus ook geen gebruik kan worden gemaakt van de koepelvrijstelling.  

Overige oplossingsrichtingen

De praktijk laat zien dat er, naast toepassing van de btw-onderwijsvrijstelling en de koepelvrijstelling, ook diverse andere oplossingsrichtingen bestaan. Hierbij kan onder andere worden gedacht aan een overeenkomst kosten voor gemene rekening, het aangaan van afzonderlijke dienstbetrekkingen of het aangaan van een fiscale eenheid voor de omzetbelasting. Deze oplossingsrichtingen vergen een individuele beoordeling. De kwalificatie van de afnemer en de hoogte van de vergoeding zijn onder andere factoren die van belang zijn om een oplossingsrichting te kunnen toepassen. Daarbij geldt in zijn algemeenheid dat een belastingplichtige zich in vooroverleg kan wenden tot de inspecteur teneinde zekerheid te krijgen inzake de btw-heffing over de detachering van personeel.

Wat kunt u doen? 

Het is allereerst van belang om inzicht te creëren in de detacheringen die momenteel door uw organisatie worden verricht. Daarbij dient een duidelijk beeld te worden gecreëerd van de wijze waarop de organisatie omgaat met het in- en uitlenen van personeel en de (mogelijke) fiscale gevolgen. Hierbij kunnen detacheringen mogelijk zonder btw-heffing plaatsvinden. Een individuele beoordeling van de feiten en omstandigheden is in dit kader essentieel. 

Wat kunnen wij voor u betekenen?
Wij helpen u graag bij de fiscale beoordeling van de detacheringen die binnen uw organisatie plaatsvinden. Daarnaast kunnen wij u ondersteunen bij een eventueel vooroverleg met de Belastingdienst in het kader van de detachering van personeel. Tot slot houden wij u op de hoogte van verdere ontwikkelingen. 

***

Wilt u graag hulp bij het beoordelen van de btw-gevolgen van de detachering van personeel en/of het eventuele vooroverleg met de Belastingdienst? Of wenst u meer informatie over de oplossingsrichtingen die voor uw organisatie van toepassing kunnen zijn? Neem dan gerust contact op met Ralph Rijnders (rijnders@govers.nl) of Thomas Neijzen (neijzen@govers.nl) van Govers Accountants/Adviseurs (tel: 040 2504 504)

Marc Heijligers

Marc Heijligers

Wilt u reageren of meer informatie?